Rozwód – wzorce rozpadu małżeństwa
W swojej książce „Socjologiczne analizy rozwodów. Aspekty teoretyczne, empiryczne i metodologiczne” Paweł Rydzewski przedstawił rozwód i typy procesu rozwodowego powołując się na szereg przeprowadzonych w tym zakresie badań psychologicznych. Na przestrzeni lat wielu badaczy podjęło próbę stworzenia typów procesu rozwodowego, których celem była identyfikacja i opisanie wzorów rozpadu małżeństwa. Paweł Rydzewski wskazuje na trzy takie próby podjęte przez K.Kressel i współpracowników (1980r), Hagestad i Smyer (1982) J.J.Ponzetti, R.M.Cate (1988 r).
Rozwód – typy procesów rozwodowych wg.badań psychologicznych
K. Kressel i powołany przez niego zespół badawczy scharakteryzowali i wyróżnili następujące typy procesów rozwodowych:
- typ powikłany (enmeshed),
- typ autystyczny (autistic),
- typ bezpośredniego konfliktu (direct conflict)
- typ nieostrego konfliktu (disengaged conflict).
Formułując powyższe kategorie badacze wzięli pod uwagę stosunek małżonków do decyzji rozwodu (stopień ambiwalencji), dynamikę konfliktu oraz poziom komunikacji pomiędzy małżonkami.
Rozwód – Typ powikłany. Małżonkowie nie są psychicznie przygotowani do rozwodu.
Charakteryzuje się wysokim poziomem sprzecznych uczuć wobec decyzji o rozwodzie. Małżonkowie przez długi czas nie mogą podjąć ostatecznej decyzji o zakończeniu związku. Przeprowadzają liczne dyskusje jednak nie kończą się one ostateczną decyzją, często zmieniają zdanie co do zakończenia małżeństwa. Badacze zwrócili uwagę na bardzo doniosły fakt, który zdaje się leżeć u podstaw tego typu, że małżonkowie nie są psychicznie przygotowani do rozwodu. Często w dalszym ciągu mieszkają razem, nie zaprzestają kontaktów seksualnych. Długi okres podejmowania decyzji, niezdecydowanie małżonków może prowadzić ze względu na silne i zmienne emocje do licznych konfliktów między nimi, nie wyłączając przemocy fizycznej i wrogości. Przyjmuje się, że małżonkowie rozwodzący się w typie powikłanym doświadczają trudności w przystosowaniu się to nowych realiów po rozwodzie.
Rozwód – Typ autystyczny. Małżonkowie nie komunikują się ze sobą.
Charakteryzuje się przeciwną dynamiką do typu powikłanego. Małżonkowie praktycznie nie komunikują się ze sobą, a co za tym idzie nie dochodzi do konfliktów między nimi. Unikają się wzajemnie zarówno w aspekcie fizycznym jak i emocjonalnym. Tak jak w typie powikłanym również występuje ambiwalencja wobec decyzji o rozwodzie z tą jednak różnicą, że nie jest ona otwarcie komunikowana, co nie oznacza, że może wystąpić nawet na wysokim poziomie. Badacze jako charakterystyczne opisują chłód emocjonalny, ostentacyjną obojętność i tendencję do unikania kontaktów.
Rozwód – Typ bezpośredniego konfliktu. Małżonkowie mają największe szanse na przystosowanie się do nowego życia po rozwodzie.
Typ ten cechuje się wysokim poziomem konfliktu, który co ciekawe ma niższe natężenie niż w typie powikłanym. Małżonkowie potrafią komunikować się na dość dobrym poziomie. Badacze zwracają uwagę, że mimo możliwości doświadczania przez małżonków wysokiego napięcia emocjonalnego są oni skłonni do negocjacji. Natomiast rokowanie co do pozytywnego zakończenia negocjacji jest pomyślne. Charakterystyczne jest również, że w typie tym na dosyć niskim poziomie znajduje się ambiwalencja wobec rozwodu. Przyjmuje się, że okres podejmowania przez małżonków decyzji jest stosunkowo długi jednak rzeczywistych prób pojednania jest relatywnie mało. Co istotne autorzy przyjęli, że małżonkowie rozwodzących się w tym trybie mają największe szanse na przystosowanie porozwodowe.
Inna typologia skonstruowana przez Ponzetti i Cate, wyróżnia trzy typy rozpadu: szybki (rapid), stopniowy (gradual) i rozciągnięty (extended). Dokonano charakterystyki tych typów biorąc pod uwagę czas trwania procesu rozpadu związku oraz przyczyn, które rozpad ten wywołały.
Rozwód – w czym może Ci pomóc znajomość dynamiki rozwodu?
Znajomość dynamiki rozwodu, ma niezwykle istotne znaczenie. Uświadomienie sobie swojej sytuacji życiowej, przebiegu poszczególnych faz, typów, daje szansę na podjęcie działań, które nie będą pogłębiały destabilizacji psychologicznej, emocjonalnej i bardzo często finansowej. Wpłyną pozytywnie na możliwość szybkiego dostosowania się do sytuacji porozwodowej.
Rozwód, a paraliż decyzyjny. Sprzeczne uczucia wypalają małżonków.
Osoby mierzące się z podjęciem decyzji rozwodowej doświadczają dużego bólu emocjonalnego. Targają nimi sprzeczne uczucia, które mają ogromny wpływ na ich ogólne funkcjonowanie, w tym w szczególności na podejmowanie decyzje. Niejednokrotnie faza ta jest tak stresująca, że następuje paraliż decyzyjny. Małżonkowie z jednej strony są zawiedzeni swoim małżeństwem, przeciążeni przedłużającym się okresem rozpadu. Chcą zakończyć związek, czasami odczuwają ulgę na myśl o wyjściu z relacji i jednocześnie z drugiej strony doświadczają licznych obaw o przyszłość, o relacje z dziećmi, byt swój i dzieci, komfort życia po rozwodzie , możliwość nawiązania ponownej stałej relacji. Ambiwalencja tych uczuć wypala małżonków, którzy pod wpływem silnych emocji podejmują nierzadko błędne decyzje życiowe o dużej doniosłości prawnej.
Rozwód – jak podjąć decyzję? Czym grozi jeśli okres decyzyjny jest zbyt długi?
Pojawia się pytanie co z tym zrobić? Naturalną wydaje się być potrzeba skonsultowania swojego położenia z innymi osobami. Początkowo rozmowa przynosi ulgę, jednak jak wynika z moich obserwacji bardzo często okazuje się, że otrzymujecie rady skrajnie różne, które radzący wygłaszają na podstawie swoich doświadczeń życiowych z uwzględnieniem swoich ważności i wartości życiowych z całkowitym pominięciem potrzeb, wartości i ważności pytającego. W związku z tym mimo początkowej ulgi osoby te doświadczają jeszcze większego chaosu i pomieszania. Jednocześnie rozmowy te nie sprowadzają się do tworzenia przestrzeni na konstruktywne rozwiązania. Skupiają się na ocenie drugiego małżonka, pogłębiając tym samym jeszcze bardziej niemoc pytającego.
Z upływem czasu decyzja o rozwodzie może być coraz trudniejsza
Ważne jest zatem, aby wybrać zaufaną osobę, która potrafi zdystansować się do sytuacji małżeńskiej, która będzie wspierająca, a nie oceniająca. Doświadczenie pokazuje, że gdy okres decyzyjny jest zbyt długi, dodatkowo nacechowany silnymi emocjami, osoby doświadczające tych emocji z czasem popadają w kryzys o bardzo wysokim nasileniu. W takiej sytuacji doznają epizodów depresyjnych, nierzadko lękowych, a ich stan psychiczny wymaga interwencji psychologicznej czasami farmakologicznej. Paradoksalnie z upływem czasu próby podjęcia decyzji stają się coraz trudniejsze. Osoby borykające się z tym problemem nie widzą wyjścia z sytuacji.
Jak się zmierzyć z decyzją o rozwodzie w trosce o siebie? Te pytania będą dla Ciebie szczególnie ważne.
Dlatego niezwykle ważne jest, aby mimo opisanych trudności zmierzyć się z rozpadem małżeństwa, w trosce o swój dobrostan psychiczny, emocjonalny i ekonomiczny. Szczególnie w typie powikłanym bardzo ważne będzie na początku odpowiedzenie na pytania:
- Co trzyma mnie w tym związku ?
- Co stanie się jeżeli podejmę decyzję o rozwodzie?
- Co stanie się jeżeli decyzji takiej nie podejmę ?
- Jakie skutki wywoła w mojej psychice, w moich emocjach przedłużające się podejmowanie decyzji ?
- Co musiałoby się zdarzyć, żebym mógł łatwiej podjąć decyzję dotyczącą mojego małżeństwa?
- Czego będę potrzebował w tej sytuacji?
Przejście przez rozwód i zmianę życia może być łatwiejsze dzięki uwzględnieniu samego siebie.
Z mojej praktyki wynika, że nierzadko proces ten zainicjuje głębszą refleksję pociągającą za sobą zmianę na głębokim poziomie tożsamościowym. Odpowiadając na moje pytania Klienci konfrontują się w sensie pozytywnym ze swoimi potrzebami, wartościami i ważnościami. Zaczynają naprawdę nierzadko po raz pierwszy w życiu poszukiwać odpowiedzi na niezwykle ważne pytania:
- Co jest dla mnie ważne w życiu ?·
- Jakie są moje wartości ?
- Kim jestem, kim jestem dla siebie samego ?
- Jak chce żyć ?
- Jakie mam potrzeby?
- Czy daję sobie prawo do posiadania potrzeb i ich zaspakajania?
- Jak chcę żeby wyglądała moja relacja?
- Jak chcę żeby wyglądało moje życie?
Zachęcam do odpowiedzi na powyższe pytania i ufam, że zainicjują one proces, dzięki któremu przejście przez fazę zmiany życia ma szanse być łatwiejsze, z uwzględnieniem siebie samego, a nawet spowodować głęboki samorozwój, który pozwoli jak dowodzą historie moich Klientów na odniesienie sukcesu w wielu dziedzinach życia. O tym, jak ten trudny czas możesz przekuć w swoją szansę, przeczytasz tutaj:
Zatroszcz się o siebie, abyś mogła/mógł przejść przez proces rozwodowy w pełni świadomie pod względem prawnym, emocjonalnym i finansowym. Umów się na pierwsza sesję mentoringu, a porozmawiamy o tym, jak mogę Ci pomóc.
Sprawdź jak pracuję ze swoimi klientami:
Paweł Rydzewski „Socjologiczne analizy rozwodów. Aspekty teoretyczne, empiryczne i metodologiczne„ Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie .
